«Балалардың денсаулығын қалай сақтап, нығайтуға болады»
Дайындаған:медбике Байбекова Ж.Ж
1. Күн тәртібі
Бала бір уақытта ұйықтап, серуендеп, сабақ оқып, тамақтануы қажет. Баланың ағзасы күн тәртібіне тез үйренеді және кез келген жүктемені жеңіл көтереді. Баланың жасына қарай қажетті ұйқы уақыты әртүрлі:
1–2 жастағы балаларға — 11–14 сағат;
3–5 жастағы балаларға — 10–13 сағат;
6–12 жастағы балаларға — 9–12 сағат.
2. Үнемі дене белсенділігі
Дене белсенділігі баланың бұлшық ет күшін, ептілігін дамытып, жүрек-қан тамырлары жүйесі мен өкпені нығайтады. Қозғалыс аз болуы артық салмақтың пайда болуына және түрлі денсаулық мәселелеріне әкеледі. Қозғалыс белсенділігі тірек-қимыл аппаратының дұрыс қалыптасуын қамтамасыз етіп, дене бітімінің бұзылуы мен жалпақтабандылықтың алдын алады.
Таза ауадағы серуендер қозғалысты арттырып, ауа мен күн арқылы шынығуға мүмкіндік береді. Балалар мүмкіндігінше жиі әрі ұзақ уақыт таза ауада болуы керек. Оттегі — өсіп келе жатқан баланың өмірлік энергиясының негізгі көзі.
3. Дұрыс тамақтану
Өсіп келе жатқан ағзаға дәрумендер мен минералды заттар қажет, сондықтан тамақтану алуан түрлі болуы тиіс. Ас мәзірінде сүт өнімдері, ботқалар, көкөністер мен жемістер, жидектер, жаңғақтар болуы қажет. Дұрыс тамақтану — ақуыз, май, көмірсу, дәрумендер мен микроэлементтердің үйлесімді қатынасы.
4. Отбасындағы психологиялық ахуал
Балалардың эмоционалдық жағдайы отбасындағы психологиялық ахуалға тікелей байланысты және бұл болашақта баланың денсаулығына әсер етуі мүмкін. Егер бала үйде өзін жайлы сезініп, қамқорлық пен махаббатты сезінсе, ол бақытты әрі тыныш болады. Өйткені жағымды эмоциялар иммунитетті нығайтып, гормоналдық тепе-теңдікті жақсартып, зат алмасу үдерістерін қалыпқа келтіреді.
5. Шынығу
Шынығу баланың ағзасын сыртқы ортаға (микробтар мен вирустардың әсеріне) бейімдейді. Ол үшін баланы туған күнінен бастап суық сумен құю міндетті емес. Баланы шамадан тыс қымтамау, кешкі шомылудан кейін бірден қалың киіндірмеу, бөлмені жиі желдету, терезені мүлде жауып тастамау жеткілікті.
6. Көз саулығы
Көру қабілетін сақтау үшін көзге арналған жаттығулар жасап, көру гигиенасын сақтау қажет. Балаларға офтальмолог дәрігердің жоспарлы тексеруі ұсынылады:
1 айда;
6–12 айда;
3 жаста;
мектепке дейінгі жаста (6–7 жас);
3, 5, 9 және 11-сыныптарда.
Көруде ақау байқалса, дер кезінде офтальмологқа жүгіну керек.
7. Жеке бас гигиенасы
Денеге дұрыс күтім жасау көптеген денсаулық мәселелерінің алдын алып, аурулардың даму қаупін азайтады. Ата-аналар балаларын қол, тіс және дене гигиенасын дұрыс сақтауға үйретуі тиіс. Балалар тамақ алдында және дәретханадан кейін қол жууы, тістерін күніне екі рет тазалауы және күн сайын душ қабылдауы қажет.
8. Педиатрға уақытылы қаралу
Балалардағы тіпті «жай» тұмау да дұрыс емделмесе, ауыр асқынуларға және созылмалы ауруларға әкелуі мүмкін. Балаларда аурулар жиі тез дамиды, сондықтан әр минут маңызды. Белгілерді елемеу немесе өз бетімен емдеу ұзақ әрі күрделі емдеуге әкелуі мүмкін, ал кей жағдайда медицина дәрменсіз болуы ықтимал.
9. Профилактикалық медициналық тексерулер және вакцинация
Бұл ауруларды ерте анықтап, асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді. Жоспарлы вакцинацияны елемеуге болмайды. Тексеру кезінде дәрігер ата-аналар әлі байқамаған аурулар мен даму ауытқуларын ерте кезеңде анықтай алады. Егулер қауіпті аурулардан сенімді қорғаныс болып табылады. Баланың денсаулығын сақтау үшін барлық қажетті екпелердің уақытында салынуын қадағалау маңызды.
10. Жазатайым оқиғалардың алдын алу
Баланың айналасын қауіпсіз ету қажет. Ересектер ықтимал қауіптердің алдын алып, балаларды олардан қорғауы тиіс. Балалар арасында жиі кездесетін жазатайым оқиғалар: күйік алу, биіктіктен құлау (соның ішінде терезеден құлау), суға кету, улану, электр тогының соғуы, жол-көлік оқиғалары (мотоцикл, велосипед, ролик тебу кезіндегі жағдайлар).
Балалардың өмірі мен денсаулығын сақтау үшін:
— баланы ешқашан қараусыз қалдырмау;
— әсіресе демалыс кезінде қауіпсіз жағдай жасау;
— балаға жарақат қаупі бар жағдайлар мен олардың салдарын түсінікті тілмен түсіндіру;
— қауіпсіз мінез-құлық ережелерін және қауіпті жағдайдың салдарын болжай білуді үйрету қажет.
Балаға қамқорлық жасау — кешенді әрі жауапты үдеріс. Баланың денсаулығының барлық қырларына көңіл бөлу арқылы ата-аналар оның болашағына берік негіз қалайды. Бұл көптеген мәселелерді ерте кезеңде шешуге және ересек өмірде өзіне жауапкершілікпен қарау әдетін қалыптастыруға көмектеседі. Әр бала үшін ең басты үлгі әрі мотивация — оның ата-анасы. Денсаулыққа қамқорлық сіздің отбасыңыздың жаңа дәстүріне айналсын!
Подготовила:медсестра Байбекова Ж.Ж
1. Режим дня.
Ребенку необходимо спать, гулять, делать уроки, принимать пищу в одно и то же время. Детский организм быстро привыкает к режиму и ему легче справляться с любой нагрузкой. Сколько часов спать необходимо ребенку, зависит от возраста: детям: 1-2 лет — 11-14 часов; детям 3-5 лет — 10-13 часов; детям 6-12 лет — 9-12 часов.
2. Регулярная физическая активность.
Физическая активность способствует развитию у ребенка мышечной силы, ловкости, укрепляет сердечно-сосудистую систему и легкие. Сидячий образ жизни способствует появлению лишнего веса и различных проблем со здоровьем. Двигательная активность — обеспечивает правильное формирование опорно-двигательного аппарата и отсутствие нарушений осанки или плоскостопия. Прогулки на свежем воздухе — обеспечивают большую двигательную активность, закаливание воздухом и солнцем. Дети как можно чаще и дольше должны находиться на свежем воздухе. Кислород — основной источник жизненной энергии для растущего детского организма.
3. Здоровое питание
Для растущего организма необходимы витамины, минеральные вещества, поэтому питание должно быть разнообразным. В рационе должны быть молочные продукты, каши, овощи и фрукты, ягоды, орехи. Рациональное питание — правильное сочетание белков, жиров, углеводов, витаминов и микроэлементов.
4. Психологическая атмосфера в семье
Эмоциональное состояние детей во многом определяется психологической атмосферой в семье, именное оно в будущем может отразится и на его здоровье. Если ребенку дома комфортно, он чувствует заботу и любовь, то он будет счастлив и спокоен, ведь положительные эмоции укрепляют иммунитет, улучшают гормональный фон и нормализуют метаболические процессы в организме у детей.
5.Закаливание
Закаливание адаптирует детский организм к внешней среде (воздействию микробов и вирусов). Для этого совсем не обязательно с первых дней рождения начинать обливать малыша холодной водой. Достаточно просто не кутать его, не одевать сразу после вечернего купания, часто проветривать помещение, никогда не закрывать окна наглухо.
6. Здоровье глаз
Чтобы сохранить здоровым зрением, нужно выполнять зарядку для глаз, соблюдать гигиену зрения. Детям рекомендуется плановые осмотры офтальмолога в возрасте: 1 месяц; 6-12 месяцев; 3 года; дошкольный возраст (6-7 лет); 3, 5, 9 и 11 класс. При появившихся нарушениях, нужно вовремя обращаться к врачу-офтальмологу.
7. Личная гигиена
Это правильный уход за своим телом избавляет от множества проблем со здоровьем, снижает риск развития заболеваний, приносит радость принятия собственного тела и ответные улыбки окружающих. Родители должны научить своих детей правильной гигиене рук, зубов и тела. Дети должны мыть руки перед едой и после посещения туалета, чистить зубы два раза в день и принимать ежедневный душ
8. Своевременное посещение педиатра
Даже «простая» простуда у детей, без адекватного лечения, может стать причиной развития серьезных осложнений с переходом в хронические заболевания. Кроме того, у малышей заболевания нередко развиваются стремительно, и каждая минута становится решающей. Игнорирование симптомов заболеваний или самостоятельное лечение ребенка народными средствами могут привести к тому, что ребенку в итоге потребуется длительное и сложное лечение, а в худшем случае медицина может оказаться бессильной.
9. Профилактические медицинские осмотры и вакцинация
Это позволяет своевременно начать лечение и избежать развития осложнений. Не стоит пренебрегать и плановой вакцинацией. В ходе таких осмотров врач может выявить различные заболевания или отклонения в развитии на ранней стадии, когда их проявления родителям еще незаметны. Это позволяет своевременно начать лечение и избежать развития осложнений. Не стоит пренебрегать и плановой вакцинацией. Прививки являются надежной защитой от опасных заболеваний. Важно следить за прививками и делать все необходимые процедуры для сохранения здоровья вашего ребенка
10. Профилактика несчастных случаев
Сделайте окружающую обстановку безопасной для ребенка. Взрослые обязаны предупреждать возможные риски и ограждать детей от них. Наиболее распространенные несчастные случаи, приводящие к увечьям и смерти детей: ожоги; падения с высоты (в т.ч. выпадение из окон); утопления; отравления; поражения электрическим током; дорожно-транспортные происшествия, включая происшествия с участием мотоциклистов, велосипедистов, а так же катание на роликах. Для сохранения жизни и здоровья детей необходимо: ни при каких обстоятельствах не оставлять ребенка одного без присмотра; создать безопасные условия пребывания, особенно во время каникул; в доступной форме рассказать ребенку, как можно избегать травмоопасные ситуации и их последствия; научить ребенка правилам безопасного поведения и умения предвидеть последствия опасных ситуаций.
Забота о ребенке – комплексный и ответственный процесс. Уделяя внимание всем аспектам здоровья ребенка, родители закладывают основу для его будущего. Это позволяет решить многие проблемы на самой ранней стадии, а также выработать привычку внимательно относиться к себе во взрослой жизни. Для каждого ребенка главным примером и мотиватором являются его родители. Пусть забота о здоровье станет вашей новой семейной традицией!
